navbar.frm 20190426 /navigation.nav
Groot onderhoud . . . Ronde elke zondag 11:00 145.475 MHz . . . Wekelijkse ether ontmoetingen donderdag avond 20:30 uur 145.450 Mhz . . .
W
Aurora (Jan Curtis, Michigan Tech Ubniv)
Aurora (Jan Curtis, Michigan Tech Ubniv) Toon plaatjes? ) -->

Wetenschappers werkzaam in de het Noordpoolgebied hebben onderzocht hoe zonnewind de positienauwkeurigheid van GPS kan beinvloeden. De microgolf GPS-signalen passeren vaak de verstoorde ionosfeer voordat zij door de navigatie-ontvangers worden opgevangen en kunnen in perioden van sterke zonnewind wel afwijkingen van tientallen meters veroorzaken.

Het noorderlicht is een van de zichtbare effecten van een zonnewind. De baan van geladen deeltjes uit de zonnewind worden door het magnetisch veld van de aarde afgebogen, terwijl zij de aanwezige moleculen in de ionosfeer ioniseren en als gevolg een spectaculaire lichtshow verzorgen.

Het is een reeds lang bekend staand feit dat hevige zonne activiteit riskant is voor satellieten en storingen veroorzaken in electriciteits netwerken. Vluchtschema's van vliegtuigen mijden in die situaties meestal de noordelijke gebieden.
Maar minder bekend is wat de storende effecten van de zon op de GPS radiosignalen zijn. Die signalen passeren vaak de verstoorde ionosfeer voordat zij door de navigatie-ontvangers worden opgevangen en kunnen in perioden van sterke zonnewind wel afwijkingen van tientallen meters veroorzaken. Zelfs bij een 'rustige' zon kan de door de atmosfeer veroorzaakte storing reeds enkele meters bedragen.

Het onderzoek naar deze verstoringen is opportuun geworden omdat de temperatuur van de poolstreken stijgt en daardoor meer schepen, toeristen en mijnbouw bedrijven gaat aantrekken.
Daarom is er een afgelegen meetstation ingericht in het hoge noorden in de Noorse eilandengroep Svalbard.
Deze plek werd uit gekozen om haar afgelegen locatie, ver van door mensen veroorzaakte elektrische storingen en haar positie met betrekking tot het aardmagnetisch veld, waarvan de veldlijnen bij de magnetische polen loodrecht op de aarde staan.
Volgens professor Dag Lorentzen laat het effect zich vergelijken met het scintilleren van de sterren aan een heldere hemel; verstoringen in de hogere luchtlagen veroorzaken variaties in de intensiteit en de baan van de lichtstralen van de sterren naar de observator.
Ook radioamateurs kennen de invloed van geioniseerde luchtlagen, radiogolfen worden daardoor afgebogen en maken zo wereldwijde communicatie mogelijk. De richting waaruit die signalen op de ontvangantenne opgevangen worden en de afstand die ze hebben afgelegd varieert met de hoogte van de reflecterende laag.
De wetenschappers hopen een methode te vinden om de verstorende effecten te kunnen voorspellen.

Een andere wetenschapper, Dr Lisa Baddeley, simuleert de invloed van zonnewind op de deeltjes in de ionosfeer met behulp het project SPEAR, Space Plasma Exploration by Active Radar, dat een zeer sterke radiogolf in het frequentie gebied van 4-6 MHz produceert. Met behulp van een array van 48 antennes wordt een 16 megawatt signaal gericht naar de ionosfeer gezonden.

Ook dit project kent negatieve aspekten. Men heeft geleerd van de ophef rond het Amerikaanse HAARP project met de veel sterkere zender. De lokale verkeerstoren kan de zender uitzetten er lokaal luchtverkeer wordt verwacht. Het grootste gevaar blijkt echter de dreiging van aanvallen door ijsberen.

(PA0PHB 2019/03/02 )

Referenties, meer informatie:
BBC Arctic probe into solar storm sat-nav disruption
SPEAR Space Plasma Exploration by Active Radar
HAARP HAARP Fact Sheet
Onderwerpen
RadiosetRadioset PropagatiePropagatie AstronomieAstronomie
Het antennepark van SPEAR
Het antennepark van SPEAR
Het Svalbard onderzoek station.
Het Svalbard onderzoek station.
Redactie: pa0phb @ veron.nl   Sat Jan 23 12:17:15 2021
©    Linux powered