navbar.frm 20190426 /navigation.nav
Groot onderhoud . . . Ronde elke zondag 11:00 145.475 MHz . . . Wekelijkse ether ontmoetingen donderdag avond 20:30 uur 145.450 Mhz . . .
W
Toon plaatjes? ) -->

Astronomen willen graag weten uit hoeveel materie ons heelal bestaat en gebruiken daarvoor een grote varieteit aan telescopen die straling uit een heel groot deel van het elektromagnetisch spectrum kunnen ontvangen, van HF tot in het X-ray (Roentgen) gebied.

Er zijn diverse manieren om een schatting te maken van de totale hoeveelheid materie en energie die ons heelal bevat. Maar om die te vinden is een ander verhaal. Veel materie en energie is nog 'onzichtbaar', 'donker'.
De huidige opvatting is dat donkere energie en donkere materie 25 respectievelijk 70 procent van het totaal bevatten. Blijft over dat de zichtbare materie slechts 5 procent van het totaal uit maakt.

Maar ook deze 5 procent blijkt moeilijk te vinden. Daarbij wordt gebruik gemaakt van de microgolf straling die ontstaan is tijdens de 'big bang' en ons nu als hoogfrequent straling bereikt en dus door grote radio antenne parken kan worden gedetecteerd.
En dan blijkt dat de helft van deze materie zoek is.

Astronomen gingen er van uit dat die materie zich niet in de sterren maar ergens in de interstellaire ruimte moest bevinden.
Met behulp van verschillende technieken in de loop der jaren konden ze een goed deel van dit intergalactische materiaal vinden - vooral de koele en warme componenten - waarmee 2/3 van die massa gevonden, maar het totale mysterie bleef onopgelost.

ESA's spectrometer XMM werd in december 1999 gelanceerd om ook de Roentgen straling uit het heelal te kunnen meten.
In hun zoektocht naar de 'missing-matter' gebruikten Fabrizio Nicastro en zijn medewerkers de XMM-Newton om naar een quasar te kijken - een enorm sterrenstelsel met een superzwaar zwart gat in het midden dat actief verslindt en fonkelend schijnt van röntgenstralen tot radiogolven. Zij observeerden deze quasar, waarvan het licht meer dan vier miljard jaar nodig heeft om ons te bereiken, voor een totaal van 18 dagen, verdeeld tussen 2015 en 2017, in de langste roentgen waarneming ooit uitgevoerd van een dergelijke bron.
Daarbij zagen tekenen van heet zuurstof gas in de intergalactische ruimte tussen de quasar en de aarde in een hoeveelheid die overeenkwam met de gezochte missende materie.
Daarmee kwam een einde aan het mysterie van de missende zichtbare materie.

Dan blijft nog over het mysterie van de onzichtbare materie en energie, 95 procent van heelal.

(Pieter J.T. Bruinsma, PA0PHB 2018/07/19 )

Referenties, meer informatie:
ESA XMM-Newton finds missing materialintergalactic
Onderwerpen
PropagatiePropagatie RadiosetRadioset Frequentie-bandFrequentie-band AstronomieAstronomie
Redactie: pa0phb @ veron.nl   Fri Jan 22 22:39:48 2021
©    Linux powered